Vijf elementen: dat is toch iets vaags en zweverigs?

Misschien heb je weleens gehoord over de vijf elementen. En vond je het niet te plaatsen, weer zoiets zweverigs uit het Verre Oosten...Misschien vond je het juist dáárom interessant. Toch dachten ook de Oude Grieken dat het leven een cyclisch proces is. Zowel de Chinezen als de Griekse oudheid kent een model van 5 elementen. De Chinezen noemen het Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water.

 

In de lente (Hout) ontkiemen de planten. In de zomer (Vuur) groeien de planten verder. In de nazomer (Aarde) kan je oogsten, waarna de herfst intreedt (Metaal) en bladeren uitvallen. De winter (Water) brengt rust in de natuur. Daarna begint de cyclus weer opnieuw.

Dit proces is ook te betrekken op het leven van de mens. Geboorte, groei, middelbaar leven, verval en ouderdom. Maar ook ieder jaar kan je zo bekijken. Zo hebben de meeste mensen in de lente veel meer zin om naar buiten te gaan en trekken zij zich in de winter het liefste terug in huis. Dat ken je toch wel: met een zakje chips voor de tv of met een pot thee en boekje op de bank? 

 

Binnen de TCM is een stroming ontstaan die de 5 elementen gebruikt om ziekte en gezondheid te verklaren. De behandeling van ziekte is gebaseerd op het harmoniseren van de processen binnen de 5 opeenvolgende fasen: Hout, Vuur, Aarde, Metaal, Water. 

 

De 12 yinne en yange meridianen zijn allemaal gekoppeld aan een element.

De lever- en galblaasmeridiaan behoren tot het hout. De hart-, pericard-, driewarmer-, dunne darmmeridiaan behoren bij het element Vuur. De milt- en maagmeridiaan zijn Aarde elementen. De long- en dikke darmmeridiaan behoren tot het Metaalelement. En als laatste heb je de Nier- en Blaasmeridiaan die bij Water behoren.

 

Je hebt de voedende en  controlerende cyclus. Het plaatje laat zien dat het ene element het andere element voedt of controleert. Als voorbeeld voedt Hout Vuur. Én Hout controleert Aarde. 

Als één van deze cycli niet goed werkt, is er een verstoring in je energiesysteem. Dan ontstaat er bijvoorbeeld een overcontrolerende of rebellerende cyclus. Als bijvoorbeeld Hout te sterk wordt, overcontroleert deze Aarde. En Aarde kan op zijn beurt rebelleren tegen Hout, als Hout te zwak is. 

 

Zoals je hieronder kunt zien, hangen de vijf elementen niet alleen samen met seizoenen en meridianen, maar ook met kleuren, geuren, geluiden, emoties, smaken, etc.

 

 

Hout

Vuur

Aarde

Metaal

Water

Yin

Lever

Hart & Pericard

Milt

Long

Nier

Yang

Galblaas

Dunne Darm & Driewarmer

Maag

Dikke Darm

Blaas

Klimaat

Wind

Hitte

Vocht

Droogte

Kou

Richting

Oost

Zuid

Centrum

West

Noord

Seizoen

Lente

Zomer

Nazomer

Herfst

Winter

Kleur

Groen

Rood

Geel

Wit

Blauw/Zwart

Geur

Ammoniak

Verschroeid

Aromatisch

Verse vislucht

Rot

Smaak

Zuur

Bitter

Zoet

Scherp

Zout

Emotie

Woede

Vreugde

Zorgen

Verdriet

Angst

Zintuig

Ogen

Tong

Mond

Neus

Oor

Weefsel

Pezen

Bloedvaten

Spieren

Huid

Botten

Geluid

Schreeuwen

Lachen

Zingen

Huilen

Kreunen

Lichaam

Nagels

Gelaat

Lippen

Lichaamshaar

Hoofdhaar

Afscheiding

Tranen

Zweet

Speeksel

Slijm

Mondvloeistof

 

Ik hoor je bijna denken, maar hoe zit dat dan precies? 

Een paar simpele voorbeelden om het iets te verduidelijken, zijn: 

 

Woede & rood gezicht

Stel iemand heeft veel last van woede. Dit hoort bij Hout, wat op zijn beurt het Vuur element beïnvloedt. Vuur manifesteert zich in het gelaat en heeft als kleur rood...Een rood aanlopend gezicht is het gevolg. 

 

Verdriet & Angst

Metaal voedt Water. Bij iemand die veel verdriet heeft, verzwakt het Metaal element. Hierdoor krijgt Water niet genoeg voeding en is diegene ook meer gevoelig voor angsten.

 

Ook gebruiken we al heel lang spreekwoorden die je hiermee in verband kan brengen. Een kleine greep:

 

  • "Hij heeft het hart op de tong." Tong en hart horen beiden bij Vuur.
  • "Zuur maakt vrolijk". Oftewel Hout (zuur) voedt Vuur (vrolijk).
  • "Bitter in de mond maakt het hart gezond". Bitter en het hart horen bij Vuur.
  • "Zijn gal  spuwen" & "iets op zijn lever hebben". Woede, ergens heel erg mee zitten en dat uiten behoren bij het Hout element. Net als de lever en de galblaas.
  • "Iemand iets in zijn maag splitsen". De maag behoort tot het aarde element en ook zich zorgen maken.

Zo zie je dat ook in Westen we al heel lang bekend zijn met de cyclus van het leven. We zijn het ons soms alleen steeds minder bewust.